Shtrembërimi i Imazhit të Profetëve në Tevrat dhe Ungjill dhe Shfajësimi i Tyre i Plotë në Kur’anin Fisnik Një Studim Krahasues Kritik Doktrinar
Hyrje Muslimanët besojnë se profetët janë elita e krijimit. Allahu i Lartësuar i zgjodhi ata për të udhëzuar njerëzimin, i mbështeti me shpallje dhe i bëri shembuj në besim, moral dhe sjellje. Profetësia është një gradë e madhe nderi hyjnor, e papajtueshme me gënjeshtrën, imoralitetin, tradhtinë, politeizmin ose devijimin moral.
Megjithatë, ai që reflekton mbi tekstet e Tevratit dhe Ungjillit në format që qarkullojnë sot, gjen shumë rrëfime që u atribuojnë profetëve vese të rënda—vese që minojnë në themel konceptin e paprekshmërisë dhe të statusit shembullor, dhe që komprometojnë si monoteizmin ashtu edhe moralin.
Kur’ani Fisnik vjen, si Libri hyjnor i fundit dhe mbikëqyrësi i asaj që e ka paraprirë, për t’i korrigjuar këto rrëfime, për t’i rikthyer profetët në rangun e tyre të vërtetë dhe për t’i shfajësuar plotësisht në një mënyrë që përputhet me arsyen, natyrën e shëndoshë dhe konceptin e përzgjedhjes hyjnore.
Së pari: Koncepti i Paprekshmërisë në Islam Paprekshmëria në Islam do të thotë se profetët janë të mbrojtur nga mëkatet e mëdha, veset dhe të metat që bien ndesh me gradën e profetësisë. Ata nuk kryejnë mosbesim, politeizëm, imoralitet ose tradhti, asgjë që do të cenonte integritetin e tyre ose do të minonte besimin në mesazhin e tyre. Në të njëjtën kohë, ata janë qenie njerëzore që mund të bëjnë gabime të paqëllimshme në gjykim, pas së cilave Allahu i Lartësuar nxiton t’i korrigjojë dhe t’i edukojë. Kjo sjell një rritje të përsosmërisë së tyre, jo një ulje të gradës së tyre. Kështu, Islami bashkon përsosmërinë e shembullit me njerëzoren e profetit.
Së dyti: Dallimi midis Mëkatit dhe Shkeljes Islami dallon qartë midis një mëkati individual që i nënshtrohet pendimit dhe konceptimit të krishterë të asaj që quhet “mëkati fillestar”, i cili trashëgohet nga gjithë njerëzimi për shkak të gabimit të Ademit (paqja qoftë mbi të). Kur’ani Fisnik e refuzon idenë e trashëgimisë kolektive të mëkatit dhe pohon se çdo person mban përgjegjësi vetëm për veprat e veta, dhe se Ademi u pendua dhe Allahu ia pranoi pendimin, e zgjodhi dhe e udhëzoi: “Pastaj Ademi mori nga Zoti i tij fjalë, dhe Ai ia pranoi pendimin. Me të vërtetë, Ai është Pranuesi i pendimit, Mëshiruesi.” (El-Bekare 2:37) “Pastaj Zoti i tij e zgjodhi, iu kthye atij me falje dhe e udhëzoi.” (Ta-Ha 20:122) Kjo ruan drejtësinë dhe urtësinë e Allahut të Lartësuar.
Së treti: Një Krahasim i Imazhit të Profetëve në Tevrat, Ungjill dhe Kur’anin Fisnik
(1) Ademi (paqja qoftë mbi të) Tevrati e paraqet atë si burimin e “mëkatit fillestar”, duke mbajtur barrën e mëkatit të njerëzimit, dhe përmend se ai u fsheh nga Zoti pas shkeljes (Zanafilla 3), gjë që përbën një fyerje ndaj monoteizmit. Kur’ani Fisnik, përkundrazi, pohon se Ademi ishte profet që gaboi, pastaj u pendua, dhe se Zoti i tij e zgjodhi, ia pranoi pendimin dhe e udhëzoi, duke mohuar trashëgiminë e mëkatit.
(2) Idrisi (paqja qoftë mbi të) Tevrati e përmend si “Enok” pa një mesazh të qartë ose status profetik (Zanafilla 5). Kur’ani Fisnik e ngrit atë në gradën e profetësisë dhe e përshkruan si të vërtetë dhe me pozitë të lartë (Merjem 19:56–57).
(3) Nuhu (Noeu, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij pirjen e verës deri në dehje, ekspozimin e vetes dhe mallkimin e njërit prej bijve ose nipërve të tij (Zanafilla 9:20–25). Kur’ani Fisnik e paraqet atë si një rob mirënjohës, të qëndrueshëm në misionin e tij të gjatë (El-Isra’ 17:3; Hud 11:36–48).
(4) Hudi (paqja qoftë mbi të) Nuk ka përmendje të tij në Tevrat ose Ungjill. Kur’ani Fisnik e përmend atë si një të dërguar që thërriste në monoteizëm dhe paralajmëronte kundër politeizmit (El-A‘raf 7:65; Hud 11:50–60).
(5) Salihu (paqja qoftë mbi të) Ai mungon plotësisht nga të dy Besëlidhjet. Kur’ani Fisnik e përmend atë si profet të mbështetur me një shenjë dhe mrekullinë e deveçes (Hud 11:61–68).
(6) Ibrahimi (Abrahami, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij gënjeshtrën për bashkëshorten e tij nga frika për veten, duke e ekspozuar atë ndaj mbretërve (Zanafilla 12:10–20; 20:2–13). Kur’ani Fisnik e shfajëson atë dhe e bën mikun e afërt të Allahut dhe udhëheqësin e monoteistëve (En-Nisa’ 4:125; En-Nahl 16:120).
(7) Luti (Loti, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij pirjen e verës, kryerjen e imoralitetit me bijat e tij dhe lindjen e fëmijëve prej tyre (Zanafilla 19:30–36). Kur’ani Fisnik e shfajëson plotësisht dhe ia atribuon shëmtinë popullit të tij, jo atij (El-A‘raf 7:80–84; Es-Saffat 37:133–136).
(8) Ismaili (paqja qoftë mbi të) Tevrati e paraqet atë si djalin e shërbëtores së dëbuar dhe e përshkruan si të ashpër (Zanafilla 16:12; 21). Kur’ani Fisnik e përshkruan atë si profet besnik ndaj premtimit (Merjem 19:54–55).
(9) Is’haku (Isaku, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij gënjeshtrën, frikacakërinë, dobësinë në gjykim dhe prirjen materiale (Zanafilla 25–27). Kur’ani Fisnik e përmend atë si një profet të drejtë, të bekuar, ndër ata që janë të pajisur me forcë dhe mprehtësi (Sad 38:45; Es-Saffat 37:112).
(10) Ja‘kubi (Jakobi, paqja qoftë mbi të) Tevrati e paraqet atë si mashtrues që vodhi bekimin, dhe madje përmend përleshjen e tij me Zotin dhe triumfin mbi Të (Zanafilla 27; 32). Kur’ani Fisnik e paraqet atë si një profet fisnik ndër të zgjedhurit e drejtë (Jusuf 12:6; Sad 38:47).
(11) Jusufi (Jozefi, paqja qoftë mbi të) Tevrati nuk e thekson aspektin e dëlirësisë dhe sprovës morale siç paraqitet në Kur’anin Fisnik. Kur’ani Fisnik e bën atë model të pastërtisë, durimit dhe dëlirësisë (Jusuf 12:23–34).
(12) Shu‘ajbi (paqja qoftë mbi të) Mungon nga të dy Besëlidhjet. Kur’ani Fisnik e përmend atë si profet të drejtësisë dhe luftëtar kundër korrupsionit ekonomik (Hud 11:84–95).
(13) Ejubi (Jobi, paqja qoftë mbi të) Libri i Jobit e paraqet profetin duke kundërshtuar Zotin dhe duke u grindur me Të (Jobi 3, 10, 40). Kur’ani Fisnik e paraqet atë si shembull të durimit dhe të etikës së drejtë me Allahun (El-Enbija’ 21:83–84; Sad 38:41–44).
(14) Dhu el-Kifli (paqja qoftë mbi të) Nuk ka përmendje të tij në dy Besëlidhjet. Kur’ani Fisnik e përshkruan atë si të drejtë dhe të durueshëm (El-Enbija’ 21:85).
(15) Musai (Moisiu, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij vrasje të qëllimshme, mosbindje dhe gjakderdhje (Eksodi; Numrat). Kur’ani Fisnik sqaron se vrasja ishte një gabim i paqëllimshëm dhe e përshkruan atë si të dalluar te Allahu dhe të zgjedhur (El-Kasas 28:15–16; El-Ahzab 33:69).
(16) Haruni (Aroni, paqja qoftë mbi të) Tevrati e akuzon atë për ndërtimin e viçit të artë (Eksodi 32). Kur’ani Fisnik e shfajëson atë dhe përmend dënimin e tij ndaj popullit të vet (Ta-Ha 20:90–94).
(17) Davudi (Davidi, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij tradhti bashkëshortore dhe komplot për vrasje (2 Samueli 11). Kur’ani Fisnik e përshkruan atë si profet të drejtë, që i kthehet shpesh Allahut (Sad 38:17–26).
(18) Sulejmani (Solomoni, paqja qoftë mbi të) Tevrati përmend adhurimin e perëndive të grave të tij (1 Mbretërve 11). Kur’ani Fisnik mohon mosbesimin dhe politeizmin e tij dhe e përshkruan atë si rob të drejtë (El-Bekare 2:102; Sad 38:30–40).
(19) Iljasi (Elia, paqja qoftë mbi të) Tevrati e paraqet atë të dëshpëruar, të frikësuar dhe duke dëshiruar vdekjen (1 Mbretërve 19). Kur’ani Fisnik e lavdëron atë dhe e numëron ndër të dërguarit (Es-Saffat 37:123–132).
(20) El-Jesa‘ (Eliseu, paqja qoftë mbi të) Tevrati i atribuon atij mallkimin dhe shkaktimin e vdekjes (2 Mbretërve 2). Kur’ani Fisnik e përmend atë ndër të drejtët (El-En‘am 6:86).
(21) Junusi (Jona, paqja qoftë mbi të) Ai shfaqet në Besëlidhjen e Vjetër i pakënaqur me mëshirën e Zotit (Jona 4). Kur’ani Fisnik e përmend atë si profet që u pendua, kështu Allahu ia pranoi pendimin dhe e zgjodhi (El-Enbija’ 21:87–88).
(22) Zekerijai (paqja qoftë mbi të) Ungjilli i Lukës përmend dyshimin e tij në fuqinë e Zotit (Luka 1). Kur’ani Fisnik e përshkruan atë si të sinqertë dhe që nxitonte në vepra të mira (Al ‘Imran 3:38–41).
(23) Jahjai (Gjon Pagëzori, paqja qoftë mbi të) Ungjijtë e paraqesin atë si pararendës dhe vartës të ‘Isait, me shenja dyshimi lidhur me misionin e Mesisë (Mateu 3:11; Mateu 11:3). Kur’ani Fisnik e paraqet atë si profet të pavarur me rang të lartë, të karakterizuar nga pastërtia, fisnikëria dhe drejtësia (Al ‘Imran 3:39).
(24) ‘Isai (Jezusi, paqja qoftë mbi të) Ungjijtë i atribuojnë atij birësinë hyjnore, kryqëzimin dhe shlyerjen, dhe aludojnë për hedhjen e dyshimit mbi prejardhjen e tij (Gjoni 8:41; Mateu 27). Kur’ani Fisnik e shfajëson atë nga të gjitha këto, pohon robërinë e tij ndaj Allahut dhe mohon kryqëzimin e tij (En-Nisa’ 4:157–171).
(25) Muhamedi (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) ﷺ Ai u paralajmërua në tekstet e Tevratit dhe Ungjillit (Ligji i Përtërirë 18:18; Gjoni 16:12–14). Kur’ani Fisnik e pohon qartë se ai është Vula e Profetëve dhe mëshirë për botët (El-Ahzab 33:40; El-Enbija’ 21:107).
Përfundim Nga ky paraqitje bëhet e qartë se Tevrati dhe Ungjilli, në format e tyre që qarkullojnë, u atribuojnë profetëve vese të rënda morale dhe doktrinare—si tradhtia bashkëshortore, dehja, gënjeshtra, vrasja, politeizmi dhe kundërshtimi i Zotit—ndërsa Kur’ani Fisnik erdhi si korrigjues dhe mbikëqyrës, duke i shfajësuar profetët, duke ruajtur gradën e tyre dhe duke paraqitur një imazh në përputhje me arsyen, natyrën e shëndoshë dhe konceptin e përzgjedhjes hyjnore. Ky kontrast rrënjësor është një provë e fortë se Kur’ani Fisnik është një shpallje e ruajtur.
.jpg)
